Konkurs SARP na plac Zgody w Szczecinie

W 1963 roku zorganizowano konkurs architektoniczno-urbanistyczny na zabudowę Placu Przyjaźni Polsko-Radzieckiej – obecnego placu Zgody.

Zwyciężył projekt szczecińskich architektów – Wacława Furmańczyka i Witolda Jarzynki. Cztery jednakowe wysokie bloki, które mijamy codziennie na Alei Wojska Polskiego na odcinku od kina Kosmos do baru Pasztecik to realizacja ich zwycięskiej koncepcji. Jak wyglądałaby Aleja Wojska Polskiego, gdyby w 1964 roku do realizacji wskazano jedną z dwóch wyróżnionych wtedy koncepcji?

Historia Placu

Plac Zgody znajduje się na skrzyżowaniu ulic: Al. Wojska Polskiego, ul. Bogusława X, ul. Boh.Getta Warszawskiego, ul. E. Bałuki. Do 1945 r. nosił nazwę  Bismarckplatz, a jego obudowę tworzyły czterokondygnacyjne kamienice czynszowe. W 1944 r. część zabudowy została zniszczona. Bezpośrednio po wojnie zmieniono nazwę na Plac Zgody, a następnie w 1950 r. przemianowano go na Plac Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. W 1973 r. zlikwidowano linię tramwajową, która przebiegała przez plac. W 1989 wrócono do starej nazwy – Plac Zgody.

Wyróżnienie I

Autorzy, architekci SARP Szczecin:
-Mieczysław Janowski,
-Bogusław Herman,
-Janusz Lisek
-inż. Grygoruk
-Ludwik Kołodziejczyk

Wyróżnienie otrzymali architekci ze Szczecina – Mieczysław Janowski, Bogusław Herman, Janusz Lisek. (fot. archiwum SARP)

Praca stanowi bardzo interesujące i śmiałe studium, noszące jednak jeszcze cechy rozważań teoretycznych. Byłoby z pożytkiem, aby po dopracowaniu koncepcji konstrukcyjnej podjąć decyzję budowy jednego budynku jako prototypu i na warunkach budownictwa prototypowego. Budynki o proponowanym układzie mogą mieć istotne walory dzięki swobodzie sytuacji w stosunku do stron świata i swobodzie sytuacji nawet na ograniczonych działkach. Bardzo poważnego pogłębienia wymagają jednak, jak już wspomniano, zagadnienia konstrukcji metody realizacji, jak również wewnętrznego układu mieszkań. Realizacja całego zespołu przy placu Przyjaźni nie byłaby słuszna przed zebraniem doświadczeń na prototypie jak również w tej konkretnej sytuacji urbanistycznej, zespół budynków okrągłych nie wydaje się uzasadniony. Na podkreślenie zasługuje interesujące rozmieszczenie i funkcjonalne rozwiązanie programu usług z punktu widzenia klienta, natomiast nie dopowiedziane jest zaopatrzenie zaplecza. Praca otrzymuje wyróżnienie za śmiało postawioną tezę o konieczności poszukiwania nowych form budynku mieszkalnego oraz za twórcze i bogate rozwinięcie tej tezy w szeregu wariantów architektonicznych i konstrukcyjnych.

Z uzasadnienia jury konkursu

Wyróżnienie II

Autorzy, architekci SARP Wybrzeże:
-Jerzy Piaseczny,
-Stefan Philip,
-Zbigniew Wiktor

Wyróżnienie otrzymali architekci z Trójmiasta – Jerzy Piaseczny, Stefan Philip i Zbigniew Wiktor (fot. archiwum SARP)

W projekcie przeprowadzono trafną próbę uzyskania właściwego charakteru zabudowy śródmiejskiej, dzięki utworzeniu odpowiednich wnętrz, poprzez wycofanie zabudowy mieszkaniowej, a wyeksponowanie ośrodka handlowo-usługowego w formie wolnostojącego pawilonu. Czytelność tego założenia możliwa jest do osiągnięcia kosztem dużych wyburzeń i mało realna w I etapie. Tym niemniej zasada nawiązania kompozycją do kina “Kosmos” jest prawidłowa i może stanowić wytyczną do realizacji dalszej zabudowy Alei Wojska Polskiego w kierunku Placu Zwycięstwa. Zasada prawidłowa rozwiązanych powtarzalnych sekcji mieszkaniowych, zastosowanych we wszystkich budynkach jest słuszna i daje poprawny układ mieszkań. Na skutek błędnie przyjętych stron świata część budynków ma złe naświetlenie. Ujemną konsekwencją przyjętej koncepcji urbanistycznej jest całkowity brak powtarzalności projektów i związanie z tym trudności realizacyjne. Praca otrzymała wyróżnienie I stopnia za twórcze rozwiązanie urbanistyczne.

Z uzasadnienia jury konkursu

Autor: Marcin Szneider

Architekt urbanista, radny osiedla Warszewo